سه نمونه سوال این فصل با پاسخ تشریحی کامل. گزینه را انتخاب کنید تا پاسخ و درسنامه باز شود.
۳۶سوال در بانک این فصل
نمونه سوالها
نمونه سوال ۱ از ۳
خانم ۲۹ سالهای با هیرسوتیسم خفیف جهت بررسی منبع آندروژن ارزیابی میشود. در گزارش آزمایشگاهی، استروییدی با بالاترین غلظت سرمی در میان آندروژنهای در گردش زنان مشخص شده که تقریبا بهطور انحصاری منشأ آدرنال دارد. این هورمون کدام است؟
آندروژنهای در گردش در زنان و منابع آنها
ترتیب غلظت سرمی:
آندروژنهای اصلی در گردش زنان به ترتیب نزولی غلظت عبارتاند از DHEA-S، DHEA، آندروستندیون، تستوسترون و سپس DHT.
ویژگی DHEA-S:
DHEA-S تقریبا بهطور انحصاری توسط آدرنال ساخته میشود و بنابراین معیار مستقیمی از فعالیت آندروژنی آدرنال است نکته سوال
DHEA-S، DHEA و آندروستندیون پیشهورمون محسوب میشوند و فعالیت آندروژنی ذاتی اندک یا بدون فعالیت دارند و نیازمند تبدیل به تستوسترون هستند
نکات بالینی:
DHEA-S، DHEA و آندروستندیون به مقدار قابلتوجهی به پروتئین متصل نمیشوند، پس ایمونواسی سرمی آنها بازتاب هورمون فعال زیستی است
DHT قویترین آندروژن از نظر اثر بافتی است ولی کمترین غلظت سرمی را دارد
در ارزیابی منبع آندروژن یک خانم جوان، تستوسترون در گردش وی اندازهگیری میشود. با توجه به فیزیولوژی تولید تستوسترون در زنان، بیشترین سهم تولید روزانه تستوسترون از کدام مسیر تأمین میشود؟
منابع تولید تستوسترون در زنان
سهم منابع:
تولید تستوسترون در زنان از آدرنال (۲۵٪)، تخمدان (۲۵٪) و تبدیل محیطی آندروستندیون (۵۰٪) تأمین میشود.
نکات کمی:
نیمی از تستوسترون از تبدیل محیطی آندروستندیون منشأ میگیرد، بنابراین این مسیر بزرگترین سهم را دارد نکته سوال
غلظت طبیعی تستوسترون سرم حدود ۲۰ تا ۸۰ ng/dL است و نوسان زیادی ندارد؛ در فاز فولیکولار اولیه کمترین و در میانسیکل حدود ۲۰٪ بالاتر است
نکات بالینی:
آندروستندیون تولیدش بهطور مساوی بین تخمدان و آدرنال تقسیم میشود
تولید آندروژن آدرنال با افزایش سن مستقل از وضعیت یائسگی کاهش مییابد؛ DHEA در سن ۴۰ تا ۵۰ سالگی تقریبا نیمی از مقدار زنان جوانتر است
در یک کلاس آموزشی، رزیدنت زنان درباره لایهبندی عملکردی قشر آدرنال توضیح میدهد. بیماری با اختلال در هومئوستاز مایعات و الکترولیتها به دلیل کمبود هورمونی مراجعه کرده است. کدام لایه قشر آدرنال مسئول ترشح هورمون نقصیافته در این بیمار است؟
ساختار عملکردی قشر آدرنال
لایهبندی قشر:
قشر آدرنال از سه لایه عملکردی مجزا تشکیل شده که هر کدام مسئول دستهای از هورمونهای استروییدی است.
تطابق لایه با هورمون:
زونا گلومرولوزا (بیرونیترین لایه) مسئول ترشح مینرالوکورتیکوییدها مانند آلدوسترون است که هومئوستاز مایعات و الکترولیتها را تنظیم میکنند نکته سوال
زونا فاسیکولاتا مسئول تولید گلوکوکورتیکوییدها مانند کورتیزول است
نکات بالینی:
ترشح مینرالوکورتیکویید تحت کنترل سیستم رنین-آنژیوتانسین کلیه است، در حالیکه ترشح کورتیزول تحت کنترل ACTH هیپوفیز است
مدولای آدرنال از نظر عملکردی و تکاملی کاملا متمایز از قشر است و کاتکولآمینها (نوراپینفرین و اپینفرین) تولید میکند
