سه نمونه سوال این فصل با پاسخ تشریحی کامل. گزینه را انتخاب کنید تا پاسخ و درسنامه باز شود.
۳۴سوال در بانک این فصل
نمونه سوالها
نمونه سوال ۱ از ۳
خانم ۲۹ سالهای با سیکلهای نامنظم جهت بررسی ناباروری مراجعه کرده و طبق سیکل ۳۵ روزهاش، شک به آنوولاسیون مطرح است. پزشک میخواهد با اندازهگیری پروژسترون سرمی، وقوع تخمکگذاری را تأیید کند. مناسبترین زمان نمونهگیری و آستانه تفسیر کدام است؟
ارزیابی عملکرد تخمکگذاری با پروژسترون سرمی
اصول زمانبندی:
پروژسترون باید حدود یک هفته پیش از قاعدگی مورد انتظار اندازه گرفته شود، یعنی نزدیک به اوج آن؛ روز ۲۱ فقط برای سیکلهای حدود ۲۸ روزه مناسب است و برای سیکل ۳۵ روزه انتخاب نادرستی است نکته سوال
در سیکلهای طولانیتر، نمونهگیری بین روزهای ۲۲ تا ۲۵ خطر نمونهگیری بلافاصله پس از تخمکگذاری یا پیش از قاعدگی را کم میکند
تفسیر آستانه:
پروژسترون کمتر از ۳ نانوگرم در میلیلیتر بیانگر آنوولاسیون است؛ سطح بیش از ۳ نانوگرم شواهد قابلاعتماد تخمکگذاری است
باور رایج مبنی بر آستانه ۱۰ نانوگرم در روز ۲۱ نادرست است؛ به دلیل ترشح پالسی پروژسترون از جسم زرد، نمونه تصادفی میتواند با نادیر گذرا همزمان شود
نکته بالینی:
پروژسترون سادهترین و قابلاعتمادترین آزمون عملکرد تخمکگذاری است، بهشرط زمانبندی صحیح
خانم ۲۶ سالهای با آمنوره مراجعه کرده است. FSH سرمی پایین یا پایین-نرمال و استرادیول سرمی پایین است و سابقه کاهش وزن شدید و ورزش بیش از حد دارد. این بیمار در کدام گروه طبقهبندی سازمان جهانی بهداشت قرار میگیرد و چه پیامد درمانی دارد؟
طبقهبندی اختلالات تخمکگذاری سازمان جهانی بهداشت
گروه I (هیپوگنادوتروپیک هیپوگنادال):
حدود ۵ تا ۱۰ درصد زنان آنوولاتور؛ FSH پایین یا پایین-نرمال و استرادیول پایین به دلیل ترشح غایب یا غیرطبیعی GnRH هیپوتالاموسی یا عدم پاسخ هیپوفیز
کلومیفن در این گروه معمولا بیاثر است، زیرا مکانیسم آن نیازمند محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تخمدان سالم است؛ اگر محور سالم بود، با استروژن پایین باید FSH بالا میبود
درمانهای جایگزین شامل GnRH پالسی برونزا (تحریک هیپوفیز) یا گنادوتروپین برونزا (تحریک مستقیم تخمدان) لازم است
مقایسه:
گروه II بزرگترین گروه (۷۵ تا ۸۵ درصد) با FSH و استرادیول نرمال است که شایعترین نمونه آن PCOS است
خانم ۳۰ سالهای با چاقی (BMI حدود ۳۳) و PCOS و آنوولاسیون مزمن جهت بارداری مراجعه کرده و نگرانی ناباروری وابسته به سن مطرح نیست. بهعنوان نخستین گام درمانی، کدام رویکرد ارجح است؟
مدیریت سبک زندگی در PCOS چاق
خط اول نکته سوال:
در زنان دارای اضافهوزن و چاق با PCOS، مگر آنکه ناباروری وابسته به سن نگرانی باشد، اصلاح شدید سبک زندگی شامل رژیم کمکالری و ورزش (با یا بدون مداخله رفتاری) میتواند درمان خط اول برای ۳ تا ۶ ماه باشد تا برگشت تخمکگذاری بررسی شود
حتی کاهش وزن متوسط (۵ تا ۱۰ درصد وزن بدن) اغلب سیکلهای تخمکگذاری را در زنان آنوولاتور چاق با PCOS بازمیگرداند
فواید:
کاهش وزن حساسیت به داروهای القای تخمکگذاری را افزایش و پیچیدگی درمان لازم را کاهش میدهد
جایگاه باریاتریک:
جراحی باریاتریک خط دوم و در چاقی شدید (BMI بیش از ۳۵) مقاوم به سبک زندگی و دارو است و فعلا برای ناباروری مرتبط با PCOS تجربی محسوب میشود؛ توصیه به اجتناب از بارداری تا حداقل ۱۲ ماه پس از آن است
