سه نمونه سوال این فصل با پاسخ تشریحی کامل. گزینه را انتخاب کنید تا پاسخ و درسنامه باز شود.
۳۳سوال در بانک این فصل
نمونه سوالها
نمونه سوال ۱ از ۳
در مرور نوروآندوکرینولوژی محور تولیدمثل زنان، درباره ماهیت شیمیایی و خاستگاه هورمون آزادکننده گنادوتروپین و نورونهای سازنده آن پرسش میشود. این هورمون کنترلکننده اصلی ترشح گنادوتروپینهای هیپوفیز است. کدام گزاره درباره ساختار و منشأ آن درست است؟
ساختار و منشأ GnRH
اصل کلی:
GnRH یک دکاپپتید است که عمدتا در هسته آرکوئه هیپوتالاموس ساخته میشود و نورونهای سازنده آن از پیت بویایی منشأ گرفته و به محل بالغ خود مهاجرت میکنند؛ این هورمون بهطور منحصربهفرد همزمان ترشح LH و FSH را تنظیم میکند
تطابقهای کلیدی:
گزینه الف: GnRH یک دکاپپتید کوچک است نه گلیکوپروتئین بزرگ و در هیپوتالاموس ساخته میشود
گزینه ب: منشأ آن هسته آرکوئه است و از راه سیستم پورتال به هیپوفیز میرسد نه گردش عمومی
گزینه د: GnRH منحصربهفرد است چون همزمان هر دو گنادوتروپین LH و FSH را تنظیم میکند
نکته بالینی:
نقص مهاجرت نورونهای GnRH از پیت بویایی در سندرم کالمن دیده میشود که با هیپوگنادیسم و اختلال بویایی همراه است
در بررسی الگوی ترشح ضربانی GnRH در طول سیکل قاعدگی، تفاوت فاز فولیکولار و لوتئال و اثر تغییر فرکانس پالس بر گنادوتروپینها مطرح میشود. کاهش فرکانس پالس GnRH چه اثری بر ترشح LH و FSH دارد؟
فرکانس پالس و نسبت گنادوتروپینها
اصل کلی:
فاز فولیکولار با پالسهای مکرر و کمدامنه و فاز لوتئال با فاصله بیشتر و دامنه بالاتر مشخص میشود؛ کاهش فرکانس پالس GnRH ترشح LH را کم و FSH را زیاد میکند و همین سازوکار در اواخر فاز لوتئال دسترسی به FSH را برای بازگیری کوهورت بعدی افزایش میدهد
تطابقهای کلیدی:
گزینه الف: کاهش فرکانس اثر متفاوتی بر دو گنادوتروپین دارد نه افزایش هر دو
گزینه ب: کاهش فرکانس FSH را کم نمیکند بلکه زیاد میکند
گزینه ج: برعکس است: کاهش فرکانس LH را کم و FSH را زیاد میکند
نکته بالینی:
این اصل در پروتکلهای تحریک تخمکگذاری و تفسیر نسبت LH به FSH کاربرد دارد
پزشک برای بیمار مبتلا به لیومیوم علامتدار پیش از جراحی، آگونیست طولانیاثر GnRH تجویز میکند و بیمار در روزهای نخست افزایش گذرای علائم را تجربه میکند. سازوکار اثر آگونیست GnRH و توضیح این پدیده اولیه کدام است؟
مکانیسم آگونیست GnRH
اصل کلی:
آگونیست GnRH با فعالسازی پایدار گیرنده ابتدا ذخایر هیپوفیزی را آزاد میکند (فلر اولیه) و سپس با داونرگولیشن گیرندهها ترشح گنادوتروپین را مهار و استروئید جنسی را تا سطح کاستره کاهش میدهد؛ کاربردها شامل بلوغ زودرس، لیومیوم، اندومتریوز، تحریک تخمکگذاری و سرطانهای وابسته به هورمون است
تطابقهای کلیدی:
گزینه الف: بلوکاد رقابتی فوری بدون فلر ویژگی آنتاگونیست است نه آگونیست
گزینه ج: آگونیست پس از فلر اولیه ترشح را مهار میکند نه افزایش پایدار
گزینه د: اثر اصلی در سطح هیپوفیز و از راه داونرگولیشن گیرنده GnRH است
نکته بالینی:
برای جلوگیری از تشدید علائم ناشی از فلر در سرطان وابسته به هورمون، گاه پوشش اولیه با درمان افزوده لازم است
