مرد ۳۰ ساله با آسیب شدید انگشت اشاره مراجعه کرده که پوست، تاندون و عصب هر سه نیازمند اقدام ویژه مانند گرافت و ترمیماند و استخوان نیز شکستگی دارد. جراح درباره ارزش نجات انگشت در برابر آمپوتاسیون اولیه تردید دارد. بر اساس قاعده پنج ناحیه بافتی، کدام رویکرد منطقیتر است؟
قاعده پنج ناحیه بافتی در تصمیم آمپوتاسیون
تعریف:
پنج ناحیه بافتی شامل پوست، تاندون، عصب، استخوان و مفصل است و وضعیت آنها در تصمیم به نجات یا آمپوتاسیون کمک میکند.
قاعده تصمیم:
اگر سه ناحیه یا بیشتر نیازمند اقدام ویژه مانند گرافت پوست، ترمیم تاندون یا عصب، فیکساسیون استخوان یا بستن مفصل باشند، باید آمپوتاسیون در نظر گرفته شود نکته سوال.
بقای یک انگشت مثلهشده میتواند عملکرد سایر انگشتان را مختل کند.
استثنا:
در کودکان آمپوتاسیون بهندرت اندیکاسیون دارد مگر بافت غیرقابلاحیا باشد؛ همیشه باید برای حفظ شست حداکثر تلاش شود.
نکته بالینی: تلاش طولانی برای حفظ ساختارهای آسیبدیده بهویژه بافت بیحس، ترمیم را به تاخیر میاندازد و ناتوانی را بیشتر میکند.
کودک ۵ ساله با آسیب انگشت مراجعه کرده که بخشی از آن دچار اختلال خونرسانی است ولی با تکنیک میکروواسکولار قابل احیا به نظر میرسد و والدین نگران تصمیم درستاند. درباره اندیکاسیون آمپوتاسیون در کودکان کدام عبارت درست است؟
آمپوتاسیون انگشت در کودکان
اصل کلی:
در کودکان آمپوتاسیون بهندرت اندیکاسیون دارد مگر آنکه بخش آسیبدیده غیرقابلاحیا باشد و با تکنیک میکروواسکولار هم زنده نشود نکته سوال.
پتانسیل ترمیم و بازسازی در کودکان بالاست و باید حداکثر تلاش برای حفظ انجام شود.
مقایسه با بزرگسال:
در بزرگسالان بهویژه با شغل کمفشار یا آرتریت، آمپوتاسیون اولیه گاهی منطقیتر است، ولی این منطق در کودکان کاربرد کمتری دارد.
نکته بالینی: تصمیم در کودک باید با احتیاط بیشتری گرفته شود و قابلیت احیای میکروواسکولار همواره ارزیابی شود.
حین آمپوتاسیون انگشت، جراح اعصاب دیجیتال را از فلپ ولار جدا و با کشش ملایم آماده قطع میکند تا آکسونهای پروگزیمال پاره نشوند. برای کاهش احتمال نورومای دردناک، اعصاب باید چگونه مدیریت شوند؟
مدیریت عصب و نوروما در آمپوتاسیون انگشت
اصل کلی:
انتهای اعصاب دیجیتال باید با کشش ملایم آزاد و حداقل چند میلیمتر پروگزیمالتر از انتهای فلپ بافت نرم قطع شوند تا انتهایشان در ناحیه بالشتکدار جمع شود نکته سوال.
نوروما اجتنابناپذیر است ولی باید فقط در نواحی بالشتکدار اجازه تشکیل یابد تا کمتر دردناک باشد.
سایر اصول استامپ:
فلپ ولار باید بلند باشد تا سطح و نوک استخوان را بپوشاند و تاندونهای فلکسور و اکستانسور کشیده، قطع و رها شوند تا پروگزیمال جمع شوند.
نکته بالینی: پیش از بستن زخم، تورنیکه باز و عروق کوته شوند تا خونریزی کنترل گردد.